السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي

63

در پرتو وحى (فارسى)

ولى به نظر ما ضعف و سستى اين وجه هم كمتر از وجوه ديگر نيست ، اگر اشكال آن بيشتر نباشد . زيرا ترديدى نيست ظاهر آيات شريفه همان است كه در بالا گفته شد ، نه اين كه آغاز شروع نزول در شب قدر بوده است . بلى لازم است با بيان يك معناى معقول براى آيه شريفه ، تناقص گفته شده از بين برود ، ولى اين قول نه تنها آن معناى معقول نيست ، بلكه سخيف و بارد نيز هست و مانند اين است كه كسى اين شعر خواجه حافظ را كه مىگويد : چه مبارك سحرى بود چه فرخنده شبى * آن شب قدر كه اين تازه براتم دادند به جاى اين كه بگويد : مراد از « برات » آن شب ، سعه صدر و وسعت ظرفيت و توان روح و ذوق و قريحه سرشار و لطيف و زيباى خواجه است ، چنين تفسير كند : كه منظور حافظ اين است كه من نخستين شعرم را در آن شب سرودهام ، كه هيچ صاحب ذوقى اين را نمىپذيرد . گذشته از اين ، خود اين توجيه به جاى رفع تناقض ، موجب اختلاف ديگرى شده است ؛ چنان كه بنابر نقل علامه طباطبايى ( ره ) يكى از مفسرين اهل سنت گفته است : « در اين كه نخستين آيه ، يا سوره قرآن شب بعثت نازل شده